Jaworzyna w rezerwacie przyrody Dziobaki, fot. 
J. Parusel

Kalendarz wydarzeń

April 2012 May 2012 June 2012
Su Mo Tu We Th Fr Sa
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
www.silesia-region.pl

logo - Śląskie. Pozytywna energia
cdpgs
baza-edukacyjna-przycisk
autorzy_i_współpracownicy_serwisu
Ostoje ptasie
Charakterystyka wybranych ostoi ptasich

Ostoje ptasie to Obszary Specjalnej Ochrony (OSO; ang. Special Protection Areas - SPAs), wyznaczone w oparciu o art. 3 i 4 Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 roku w sprawie ochrony dzikich ptaków (tzw. Dyrektywa Ptasia), w celu zachowania, utrzymania lub odtworzenia dostatecznego zróżnicowania i obszaru siedlisk dla wszystkich gatunków ptaków o znaczeniu europejskim, wymienionych w załączniku I dyrektywy.

Szczególnymi środkami ochronnymi zostały objęte następujące gatunki: zagrożone wyginięciem, podatne na szczególne zmiany w swoich siedliskach, uznane za rzadkie ze względu na niewielkie populacje lub ograniczone lokalne rozmieszczenie oraz gatunki wymagające specjalnej uwagi ze względu na szczególny charakter ich siedlisk. Wyznaczone terytoria powinny uwzględniać liczebność i wielkość populacji występujących tam gatunków. Podobne działania dotyczą regularnie występujących gatunków ptaków wędrownych, które nie są wymienione w załączniku I, w odniesieniu do obszarów lęgu, pierzenia i zimowania tych gatunków oraz miejsc ich zatrzymywania się wzdłuż tras wędrówek. Dyrektywa Ptasia nie precyzuje kryteriów wyznaczania Obszarów Specjalnej Ochrony. Obszary te są typowane przez ekspertów krajowych w oparciu o metodykę wyznaczania ostoi ptaków i kryteria waloryzacji stosowane w Unii Europejskiej przez BirdLife International (zob. Tucker G. M., Heath M. F. 1994. Birds in Europe: their conservation status. BirdLife International, Cambridge; Heath M. F., Evans M. I. Eds. 2000. Important bird areas in Europe: priority sites for conservation. BirdLife International, Cambridge; Gromadzki M. i in. 2002. Sieć ostoi ptaków w Polsce. OTOP, Gdańsk).

Natura 2000
Orientacyjne rozmieszczenie ostoi ptasich
w województwie śląskim - projekt

W 15 krajach Unii Europejskiej wyznaczono dotychczas ponad 2 600 Obszarów Specjalnej Ochrony (ang. SPAs), które zajmują ponad 182 000 km2 powierzchni (informację o aktualnym stanie desygnowania ostoi ptasich w krajach Unii Europejskiej odnaleźć można na stronie internetowej Komisji Europejskiej.

W Polsce wytypowano wstępnie 74 ostoje ptasie, w tym 11 w województwie śląskim (Beskid Śląski, Beskid Żywiecki, Dolina Górnej Wisły, Jezioro Świerklaniec, Lasy Kobiórskie i Pszczyńskie, Ligota Tworkowska, Ostoja Częstochowska, Ostoja Jurajska, Stawy Łężczok, Stawy Wielikąt, Suchy Młyn). W wyniku weryfikacji wstępnych danych, przygotowanych przez Zakład Ornitologii PAN w Gdańsku - krajowego koordynatora wyznaczania obszarów specjalnej ochrony do sieci Natura 2000, Wojewódzki Zespół Realizacyjny (WZR) w Katowicach zarekomendował jedynie 3 ostoje (Dolina Górnej Wisły, Stawy Łężczok, Stawy Wielikąt w połączeniu z ostoją Ligota Tworkowska). Koordynator programu zadecydował o włączeniu jeszcze dodatkowo ostoi Jezioro Świerklaniec. W poniższej tabeli przedstawiono podstawowe dane o tych ostojach.

Wykaz Obszarów Specjalnej Ochrony wyznaczonych wstępnie w województwie śląskim przez Wojewódzki Zespół Realizacyjny w Katowicach i Zakład Ornitologii PAN w Gdańsku

Nr ostoi Nazwa ostoi (OSO) Powierzchnia [ha] Liczba gatunków z zał. I Dyrektywy Ptasiej Ranga ostoi
61 Dolina Górnej Wisły 114 200* 17 (29 + 26 + 33)** europejska
72 Stawy Łężczok 443 3 (19 + 10 + 23) krajowa
73 Stawy Wielikąt 752 13 (16 + 13 + 20) krajowa
74 Jezioro Świerklaniec 821 8 (12 + 6 + 2) krajowa
Źródło: Gromadzki M. i in. 2002. Sieć ostoi ptaków w Polsce. OTOP
* Ostoja położona na terenie województw: śląskiego i małopolskiego, w tym 25 266 ha w województwie śląskim.
** W nawiasach podano dane zweryfikowane przez WZR (K. Henel i J. Betleja). Wymieniono kolejno liczbę gatunków wymienionych
w załączniku I DP - stwierdzonych w okresie lęgowym, występujących regularnie w okresie pozalęgowym oraz zalatujących nieregularnie
i wyjątkowo.

W wyniku weryfikacji materiałów otrzymanych z WZR w Katowicach i w oparciu o stworzoną bazę danych OSO, Zakład Ornitologii PAN w Gdańsku dokonał kolejnej delimitacji ostoi ptasich w województwie śląskim. Z proponowanej dużej ostoi Dolina Górnej Wisły zostały wydzielone cztery najcenniejsze obszary (w tym dwa na terenie województwa śląskiego) Do sieci Natura 2000 zakwalifikowano również ostoję Beskid Żywiecki. W poniższej tabeli podano podstawowe dane o ostojach ptasich wytypowanych przez koordynatora krajowego w województwie śląskim.

Wykaz Obszarów Specjalnej Ochrony wytypowanych wstępnie w województwie śląskim przez Zakład Ornitologii PAN w Gdańsku

Nazwa ostoi (OSO) Powierzchnia [ha] Liczba gatunków ptaków z zał. I Dyrektywy Ptasiej
stwierdzonych w okresie:
Ranga ostoi
lęgowym pozalęgowym
Beskid Żywiecki 8 126 4 europejska
Dolina Górnej Wisły 24 767 26 3 europejska
Jezioro Świerklaniec 766 12 5 europejska
Stawy Łężczok 597 19 4 europejska
Stawy w Brzeszczach 2 306* europejska
Stawy Wielikąt
i Ligota Tworkowska
972 17 4 europejska
Źródło: dane Zakładu Ornitologii PAN w Gdańsku.
* Ostoja położona na terenie województw śląskiego i małopolskiego.

Informacje o aktualnym stanie desygnowania ostoi ptasich w Polsce można uzyskać, pisząc na adres This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it .

Charakterystyka wybranych ostoi ptasich:

# Article Title Author
1 Stawy Wielikąt i Ligota Tworkowska A. Henel
2 Stawy Łężczok A. Henel
3 Stawy w Brzeszczach A. Henel
4 Dolina Górnej Wisły Administrator
5 Beskid Żywiecki A. Henel
 
Więcej