Beskid Żywiecki fot. J. B. Parusel

Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, okolice Smolenia fot. M. Kocurek

Park krajobrazowy jest obszarem chronionym ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe, a celem jego utworzenia jest zachowanie, popularyzacja i upowszechnianie tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. Wokół parku krajobrazowego może być utworzona otulina spełniająca funkcję strefy ochronnej, zabezpieczającej jego obszar przed zagrożeniami zewnętrznymi. Park ustanawiany jest w drodze uchwały sejmiku województwa przy uzgodnieniu z właściwą miejscowo radą gminy i właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

Na terenie województwa śląskiego istnieje 8 parków krajobrazowych, chroniących obszary o szczególnych wartościach przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych. Odmienny charakter tych parków oddaje różnorodność krajobrazową i przyrodniczą naszego regionu. Łączna powierzchnia parków krajobrazowych w województwie śląskim wraz z otulinami wynosi 379 403,7 ha. Otuliny Załęczańskiego Parku Krajobrazowego oraz Parku Orlich Gniazd ustanowione zostały jako obszary chronionego krajobrazu.

W południowej części województwa mamy trzy parki o charakterze górskim, chroniące główne pasma Beskidów. Najstarszy z nich to Żywiecki Park Krajobrazowy z najwyższym szczytem tej części Beskidów - Pilskiem, istniejący od 1986 roku. W 1998 roku utworzono: Park Krajobrazowy Beskidu Śląskiego oraz Park Krajobrazowy Beskidu Małego. Zmiana podziału administracyjnego kraju oddzieliła część Parku Krajobrazowego Beskidu Małego, która obecnie znajduje się na terenie województwa małopolskiego.

Niepowtarzalne walory Jury Krakowsko-Wieluńskiej, na które składają się: urozmaicona rzeźba, wychodnie wapienia o fantazyjnych kształtach, liczne jaskinie oraz niezwykle bogaty i różnorodny świat roślin i zwierząt związany z ciepłolubnymi siedliskami nawapiennymi, chronione są w 2 parkach zlokalizowanych w północnej części województwa. Są to: Park Orlich Gniazd z charakterystycznymi warowniami jurajskimi oraz Załęczański Park Krajobrazowy. Ten ostatni w zasadniczej części zlokalizowany w województwie łódzkim, w 1987 roku został poszerzony o fragment znajdujący się ówcześnie w województwie częstochowskim, a obecnie w śląskim.

Na wschód od Częstochowy w obrębie Niecki Włoszczowskiej położony jest park krajobrazowy Stawki obejmujący zwarty kompleks nizinnych lasów na siedliskach wilgotnych i bagiennych.

Najmłodszym parkiem naszego województwa jest - utworzony w grudniu 1998 roku - park krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą, chroniący obszar dorzecza jednej z piękniejszych i czystszych rzek regionu - Liswarty.

W południowo-zachodniej części województwa leży park krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich, utworzony dla ochrony wartości przyrodniczych i przyrodniczo-kulturowych związanych z działalnością zakonu cystersów na Górnym Śląsku.

Wszystkie śląskie parki krajobrazowe należą do Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego z siedzibą w Będzinie.

Rezerwat Wielki Las fot. R. Bula	Park krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich fot. M. Kocurek

Materiał strony opracowano 15 marca 2004 roku. Autor opracowania: R. Bula. Zaktualizowany 23.04.2012.