|
Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 r. (t.j. Dz.U. 2004 nr 92 poz. 880) rezerwat przyrody jest obszarem obejmującym zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym ekosystemy, w tym ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin i zwierząt oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, mające istotną wartość ze względów naukowych, przyrodniczych, kulturowych bądź krajobrazowych.
Rezerwat przyrody powoływany jest mocą rozporządzenia wojewody, na podstawie dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę.
Pod względem kategorii ochrony rezerwaty dzieli się na: ścisłe, w których wykluczone są jakiekolwiek formy ingerencji człowieka, i częściowe, w których - mimo zasadniczych ograniczeń w zakresie turystyki, gospodarki leśnej i rolnictwa - dopuszczalne są określone działania człowieka. Akty prawne powołujące rezerwaty przyrody nie zawierają określeń "rezerwat ścisły" i "rezerwat częściowy" (stosuje się je tylko w aktach wyższej rangi, np. w rozporządzeniach Rady Ministrów, w odniesieniu do części parków narodowych poddanych takiej ochronie). Kategoria ochrony wynika z zakresu wprowadzonych na terenie rezerwatu ograniczeń, zapisanych w akcie powołującym dany obiekt. Ze względu na przedmiot ochrony wyróżnia się rezerwaty m.in.: faunistyczne, florystyczne, krajobrazowe, leśne, przyrody nieożywionej, stepowe, słonoroślowe, torfowiskowe, wodne.
W województwie śląskim do tej pory utworzono 64 rezerwaty przyrody, w tym: 47 leśnych, 4 florystyczne, 3 faunistyczne, 3 przyrody nieożywionej, 2 krajobrazowe, 2 krajobrazowo-leśne, 2 torfowiskowe i 1 wodno-leśny.
|
|
|
|
Rezerwat Modrzewiowa Góra
fot. R. Bula
|
Rezerwat Pod Rysianką
fot. J. B. Parusel |
Rezerwat Muńcoł
fot. K. Sokół |
|
|
|
|
|
|
Rezerwat Stok Szyndzielni
fot. K. Sokół |
Rezerwat Madohora
fot. K. Sokół |
Rezerwat Dolina Żabnika
fot. K. Sokół |
Wykaz rezerwatów przyrody w województwie śląskim
| Nazwa rezerwatu |
Typ rezerwatu* |
Rok utworzenia |
Powierzchnia [ha]** |
Gmina (Miejscowość) |
Przedmiot ochrony |
| Babczyna Dolina |
leśny |
2002 |
76,25 |
Suszec (Suszec) |
Naturalne układy biocenotyczne charakterystyczne dla dolin rzecznych. |
| Barania Góra |
leśny |
1953 |
383,04 |
Wisła (Wisła) |
Górski las mieszany, przechodzący w bór wysokogórski, tereny źródliskowe Białej i Czarnej Wisełki. |
| Borek |
leśny |
1953 |
64,70 |
Koniecpol (Radoszewnica) |
Bór mieszany z udziałem dębu szypułkowego i lipy oraz fragmenty olsu i łęgu olchowego z udziałem jesionu. |
| Bukowa Góra |
leśny |
1959 |
1,06 |
Lipie (Kleśniska) |
Buczyna niżowa ze starodrzewiem bukowym oraz domieszką jodły, świerka i sosny. |
| Bukowa Kępa |
leśny |
1996 |
52,84 |
Janów (Łączki) |
Lasy bukowe na podłożu wapiennym i lessowym. |
| Butorza |
leśny |
1961 |
30,68 |
Rajcza (Zwardoń) |
Drzewostan świerkowy "rasy istebniańskiej" w reglu dolnym. |
| Cisy koło Sierakowa |
leśny |
1957 |
8,05 |
Ciasna (Przywary) |
Naturalne stanowisko cisa pospolitego w starym drzewostanie lasu mieszanego z udziałem dębu, buka, olszy czarnej, grabu, jesionu. |
| Cisy nad Liswartą |
leśny |
1957 |
18,77 |
Herby (Łęg) |
Naturalne stanowisko cisa pospolitego w przystrumykowym łęgu jesionowo-olchowym o charakterze podgórskim. |
| Cisy w Hucie Starej |
leśny |
1957 |
1,70 |
Koziegłowy (Huta Szklana) |
Naturalne stanowisko cisa pospolitego w drzewostanie wilgotnego lasu mieszanego. |
| Cisy w Łebkach |
leśny |
1957 |
22,36 |
Herby (Łebki) |
Naturalne stanowisko cisa pospolitego w przystrumykowym łęgu olszowym. |
| Czantoria |
leśny |
1996 |
97,71 |
Ustroń (Ustroń) |
Dolnoreglowe zbiorowiska leśne z udziałem drzewostanów jaworowych, jesionowych i klonowych. |
| Dębowa Góra |
leśny |
1954 |
5,43 |
Kłobuck (Skrzeszów) |
Las grądowy z panującym dębem szypułkowym i udziałem jodły. |
| Dolina Łańskiego Potoku |
leśny |
1998 |
46,89 |
Jasienica (Grodziec) |
Naturalne zbiorowiska podgórskiego łęgu jesionowego i nadrzecznej olszyny górskiej. |
| Dolina Żabnika |
torfowiskowy |
1996 |
42,32 |
Jaworzno (Ciężkowice) |
Biocenozy wodne oraz torfowiska przejściowe ze stanowiskami licznych gatunków roślin chronionych i rzadkich. |
| Dziobaki |
leśny |
1996 |
13,06 |
Ujsoły (Soblówka) |
Fragmenty buczyny karpackiej i jaworzyny ziołoroślowej w reglu dolnym. |
| Gawroniec |
leśny |
1996 |
23,69 |
Świnna (Pewel Mała) |
Fragment buczyny karpackiej z udziałem sosny. |
| Góra Chełm |
leśny |
1957 |
12,00 |
Łazy (Hutki Kanki) |
Las bukowy porastający malownicze wzgórze wapienne. |
| Góra Grojec |
krajobrazowy |
1996 |
17,53 |
Woźniki (Psary) |
Drzewostan z udziałem jawora, buka i jodły, rosnących na wapiennym wzgórzu. |
| Góra Zborów |
przyrody nieożywionej |
1957 |
45,00 |
Kroczyce (Podlesice) |
Kulminacje wapieni górnojurajskich o bogatej rzeźbie krasowej, porośnięte roślinnością naskalną, murawami i zaroślami kserotermicznymi. |
| Grapa |
leśny |
1996 |
23,23 |
Żywiec (Żywiec) |
Fragment łęgu jesionowego z jarzmianką większą oraz lasu grądowego z chronionymi gatunkami runa. |
| Hubert |
leśny |
1958 |
19,26 |
Wielowieś (Dąbrówka) |
Fragment lasu mieszanego o cechach naturalnych, zachowanego wśród lasów zniekształconych gospodarką człowieka. |
| Jaworzyna |
leśny |
2003 |
40,03 |
Bielsko-Biała (Bielsko-Biała) |
Lasy górskie reprezentowane przez jaworzynę górską, kwaśną buczynę górską oraz żyzną buczynę karpacką. |
| Jeleniak Mikuliny |
faunistyczny |
1958 |
37,54 |
Koszęcin (Piłka) |
Stanowisko lęgowe żurawia w kompleksie ekosystemów wodno-szuwarowych i leśnych. |
| Kaliszak |
leśny |
1954 |
14,64 |
Janów (Apolonka) |
Naturalny starodrzew sosnowo-dębowy z udziałem jodły, modrzewia, świerka, buka i grabu. |
| Kępina |
leśny |
2005 |
89,58 |
Irządze |
Naturalne zbiorowiska nizinne w postaci niżowego lasu łęgowego, olsu porzeczkowego i ziołorośli wraz z całym bogactwem gatunkowym flory i fauny oraz źródlisk i wywierzysk.
|
| Kopce |
leśny |
1954 |
14,77 |
Cieszyn (Cieszyn) |
Fragment naturalnego lasu grądowego z udziałem lipy oraz cennych gatunków w runie, np. cieszynianka wiosenna. |
| Kuźnie |
przyrody nieożywionej |
1996 |
7,22 |
Lipowa (Twardorzeczka) |
Zgrupowanie wychodni skalnych, jaskiń oraz dorodny drzewostan świerkowy. |
| Las Murckowski |
leśny |
1954 |
100,67 |
Katowice (Katowice) |
Las bukowy o cechach naturalnych, położony w bezpośrednim sąsiedztwie aglomeracji przemysłowej. |
| Lasek Miejski nad Olzą |
florystyczny |
1961 |
3,23 |
Cieszyn (Cieszyn) |
Stanowisko cieszynianki wiosennej w naturalnym lesie grądowym lipowo-dębowym. |
| Lasek Miejski nad Puńcówką |
florystyczny |
1961 |
6,96 |
Cieszyn (Cieszyn) |
Stanowisko cieszynianki wiosennej w naturalnym lesie grądowym lipowo-dębowym. |
| Lipowska |
leśny |
2008 |
62,6 |
Ujsoły, Węgierska Górka |
Górnoreglowy bór świerkowy oraz torfowiska z systemem oczek wodnych wraz z całym bogactwem gatunkowym flory i fauny.
|
| Łęg nad Młynówką |
leśny |
2007 |
126,79 |
Ciasna, Lubliniec |
Biocenozy leśne, wodne i bagienne w postaci naturalnego lasu łęgowego wraz z całym bogactwem gatunkowym flory i fauny.
|
| Łężczok |
wodno-leśny |
1957 |
396,21 |
Nędza, Racibórz (Babice, Zawada Książęca, Racibórz) |
Obszar leśno-stawowy, obejmujący: lasy łęgowe, starorzecza Odry, zabytkowe aleje, miejsca masowego gnieżdżenia się ptactwa. |
| Madohora |
leśny |
1960 |
71,81*** |
Andychów, Ślemień (Rzyki, Ślemień) |
Naturalne zespoły leśne buczyny dolnoreglowej i świerczyny górnoreglowej oraz wychodnie skalne. |
| Modrzewiowa Góra |
leśny |
1957 |
49,27 |
Panki (Zwierzyniec) |
Las mieszany z dominacją dębu szypułkowego i znacznym udziałem modrzewia polskiego. |
| Morzyk |
leśny |
1996 |
10,25 |
Jasienica (Grodziec Śląski) |
Fragment lasu o charakterze grądu subatlantyckiego i buczyny karpackiej z występującym na jego terenie siedliskiem czynnych tufów wapiennych. |
| Muńcoł |
florystyczny |
1998 |
45,20 |
Ujsoły (Soblówka) |
Stanowisko śnieżyczki przebiśnieg w żyznej buczynie karpackiej. |
| Ochojec |
florystyczny |
1982 |
26,77 |
Katowice (Katowice) |
Rośliny górskie występujące na Górnym Śląsku w postaci reliktowej, głównie liczydło górskie. |
| Ostrężnik |
krajobrazowo- leśny |
1960 |
3,85 |
Janów (Ostrężnik) |
Wzgórze wapienne z ruinami warowni z XIV wieku, jaskinią i okresowym źródłem, porośnięte lasem bukowo-grabowym. |
| Oszast |
leśny |
1971 |
48,82 |
Ujsoły (Soblówka) |
Fragment dawnej Puszczy Karpackiej, las świerkowo-jodłowo-bukowy regla dolnego. |
| Parkowe |
krajobrazowy |
1957 |
153,22 |
Janów (Potok Złoty) |
Część doliny rzeki Wiercicy z jej źródłami, różnorodnymi formami skalnymi i jaskiniami, porośnięta lasami o charakterze naturalnym. |
| Pilsko |
leśny |
1971 |
105,21 |
Jeleśnia (Korbielów) |
Bór świerkowy górnoreglowy. |
| Pod Rysianką |
leśny |
1970 |
27,54 |
Jeleśnia (Sopotnia Wielka) |
Fragment dawnej Puszczy Karpackiej, las świerkowo-jodłowo-bukowy, przejście regla dolnego w górny. |
| Rajchowa Góra |
leśny |
1959 |
8,20 |
Boronów (Boronów) |
Naturalny las mieszany z udziałem sosny, buka, świerka, dębu i domieszką jodły. |
| Romanka w Beskidzie Żywieckim |
leśny |
1963 |
98,45 |
Jeleśnia, Węgierska Górka (Sopotnia Mała, Sopotnia Wielka, Żabnica) |
Fragament dawnej Puszczy Karpackiej, bór świerkowy górnoreglowy. |
| Rotuz |
torfowiskowy |
1967 |
21,24 |
Chybie, Czechowice-Dziedzice (Chybie, Zabrzeg) |
Torfowisko wysokie oraz fragmenty boru bagiennego. |
| Ruskie Góry |
leśny |
2000 |
153,65 |
Pilica (Złożeniec) |
Płaty żyznej buczyny sudeckiej i jaworzyny górskiej. |
| Segiet |
leśny |
1953 |
24,29 |
Bytom, Tarnowskie Góry (Bytom, Tarnowskie Góry) |
Drzewostan bukowy powstały w drodze naturalnej sukcesji na terenie wyrobisk pogórniczych. |
| Skarpa Wiślicka |
leśny |
1996 |
24,17 |
Skoczów (Wiślica) |
Fragment buczyny oraz łęgu jesionowego. |
| Smoleń |
krajobrazowo- leśny |
1960 |
4,32 |
Pilica (Smoleń) |
Wzgórze jurajskie z ruinami zamku, porośnięte buczyną. |
| Sokole Góry |
leśny |
1953 |
215,95 |
Olsztyn (Olsztyn) |
Wzgórza wapienne z licznymi formami krasu powierzchniowego i podziemnego, porośnięte buczyną sudecką i storczykową oraz grądem. |
| Stawiska |
leśny |
1959 |
6,28 |
Lipie (Parzymiechy) |
Naturalny las dębowy z pomnikowymi okazami drzew oraz fragmenty łęgu z udziałem olszy szarej. |
| Stok Szyndzielni |
leśny |
1953 |
54,96 |
Bielsko Biała (Bielsko Biała) |
Fragment naturalnego lasu bukowego z domieszką jawora, świerka i jodły, położony na granicy regla dolnego i górnego. |
| Szachownica |
przyrody nieożywionej |
1978 |
12,70 |
Lipie (Wapiennik) |
Wzgórze wapienne Krzemienna Góra z jaskinią Szachownica - jedną z najdłuższych na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. |
| Szeroka w Beskidzie Małym |
leśny |
1960 |
49,51 |
Łękawica (Kocierz Moszczanicki) |
Fragment dolnoreglowej buczyny karpackiej z pomnikowymi okazami jodeł i buków. |
| Śrubita |
leśny |
1958 |
24,99 |
Rajcza (Rycerka Górna) |
Pierwotny las jodłowo-bukowy regla dolnego (fragment Puszczy Karpackiej). |
| Wielki Las |
leśny |
1953 |
32,12 |
Przyrów (Zalesice) |
Kompleks wilgotnych lasów łęgowo-olsowych na obszarze źródliskowym. |
| Wisła |
faunistyczny |
1959 |
17,61 |
Wisła (Wisła) |
Ochrona pstrąga potokowego w naturalnych warunkach bytowania (Biała i Czarna Wisełka). |
| Zadni Gaj |
leśny |
1957 |
6,39 |
Goleszów (Cisownica) |
Naturalne stanowisko cisa w drzewostanie świerkowym z domieszką drzew liściastych. |
| Zamczysko |
leśny |
1953 |
1,35 |
Wręczyca Wielka (Grodzisko) |
Starodrzew dębowy porastający wały wczesnośredniowiecznego grodziska. |
| Zasolnica |
leśny |
1973 |
16,65 |
Porąbka (Porąbka) |
Fragment starodrzewia buczyny karpackiej w reglu dolnym. |
| Zielona Góra |
leśny |
1953 |
19,66 |
Olsztyn (Kusięta) |
Wzgórze wapienne z oryginalnymi formami skalnymi i jaskiniami, porośnięte ciepłolubną roślinnością murawowo-zaroślową i leśną (buczyna, grąd). |
| Żubrowisko |
faunistyczny |
1996 |
742,56 |
Pszczyna (Pszczyna) |
Zachowanie populacji żubra. |
| Las Dąbrowa |
leśny |
2008 |
76,63 |
Gliwice
(Stare Gliwice) |
Różnogatunkowe drzewostany grądowo-łęgowe wraz z całym bogactwem flory i fauny
|
|
| * |
Podano wg interpretacji własnej. |
| ** |
Powierzchnię podano zgodnie z rozporządzeniem o utworzeniu rezerwatu i późniejszymi zmianami. |
| *** |
W tym 33,18 ha w województwie śląskim. |
|
* Podano wg interpretacji własnej.
** Powierzchnię podano zgodnie z rozporządzeniem o utworzeniu rezerwatu i późniejszymi zmianami.
*** W tym 33,18 ha w województwie śląskim.
Materiał strony opracowano 31 października 2002 roku. Stan ilościowy obiektów wg Dziennika Urzędowego Województwa Śląskiego nr 14 z 12.03.2004 r. Autor opracowania: R. Bula. Ostatnia aktualizacja zawartości strony: 23 kwietnia 2012 r. |
Obiekty ochrony przyrody 
