Specyficzne położenie województwa śląskiego w obrębie jednostek fizyczno-geograficznych o odmiennym podłożu geologicznym, glebie, ukształtowaniu terenu i klimacie sprawia, że świat organizmów żywych jest tu bardzo bogaty i różnorodny. Obok typowych elementów niżu europejskiego, występują tu także przedstawiciele elementu wyżynnego i górskiego, a także kotlin podgórskich. Naturalna różnorodność biologiczna tego obszaru została jednak w wielu miejscach zmieniona, w sposób wyjątkowy w skali Polski i Europy, wskutek wielowiekowego osadnictwa i gospodarczego wykorzystywania zasobów naturalnych.

Stan poznania bogactwa przyrody żywej województwa, mimo trwających tu już od kilkuset lat badań naukowych, jest bardzo zróżnicowany i - w odniesieniu do wielu grup systematycznych organizmów żywych - ciągle niezadowalający. Stosunkowo dobrze poznane są rośliny nasienne, a spośród roślin zarodnikowych - mszaki i paprotniki. Wiele wiadomo również o porostach i grzybach wielkoowocnikowych oraz zbiorowiskach roślinnych. W przypadku kręgowców i niektórych grup bezkręgowców dość dobrze rozpoznany jest ich skład gatunkowy, natomiast dane dotyczące ich rozmieszczenia i liczebności niejednokrotnie wymagają uzupełnienia i aktualizacji. Braki w naszej wiedzy na temat przyrody ożywionej województwa zaznaczają się szczególnie wyraźnie przy próbach typowania do ochrony obszarów najcenniejszych przyrodniczo, a zatem szczególnie ważnych dla regionu, w którym stopień degradacji przyrody jest niejednokrotnie bardzo wysoki.