Jaworzyna w rezerwacie przyrody Dziobaki, fot. J. Parusel

Kalendarz wydarzeń

January 2012 February 2012 March 2012
Su Mo Tu We Th Fr Sa
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29
baza-edukacyjna-przycisk
Lista mchów Print E-mail
Written by R.Bula   
There are no translations available.

lista-grzybow-zagrozonychPolska była jednym z pierwszych krajów europejskich, dla których zestawiona została czerwona lista gatunków mchów uznanych za wymarłe bądź w różnym stopniu zagrożone. W 1986 roku ukazała się Czerwona lista mchów zagrożonych w Polsce (Ochyra R. 1986, s. 119-128 [W:] Zarzycki K., Wojewoda W. Red. 1986. Lista roślin wymierających i zagrożonych w Polsce. PWN, Warszawa). Lista obejmowała 121 gatunków, co stanowiło nieco ponad 20% flory mchów, która według ówczesnych zestawień liczyła około 650-660 gatunków. Znalazły się na niej: 4 gatunki uznane za wymarłe lub zaginione, 14 wymierających, 43 narażone na wymarcie, 29 rzadkich i 31 gatunków o nieokreślonym zagrożeniu.

Weryfikacja materiałów zielnikowych oraz wyniki badań taksonomicznych i briogeograficznych po roku 1986 spowodowały konieczność rewizji pierwszej polskiej czerwonej listy mchów. W drugim, poprawionym i uzupełnionym wydaniu listy z 1992 roku (Ochyra R. 1992. Czerwona lista mchów zagrożonych w Polsce, s. 79-85 [W:] Zarzycki K., Wojewoda W., Heinrich Z. 1992. Lista roślin zagrożonych w Polsce. Instytut Botaniki PAN, Kraków) umieszczono 19 nowych gatunków i ogólna ich liczba wyniosła 137, w tym: 4 gatunki wymarłe lub zaginione, 17 gatunków wymierających, 45 gatunków narażonych na wymarcie i 29 gatunków rzadkich.

Nie sprecyzowano statusu zagrożenia dla 42 gatunków (kategoria I - gatunki o nieokreślonym zagrożeniu). W porównaniu z listą z 1986 usunięto trzy gatunki: Myurella sibirica (jako gatunek niewystępujący w Polsce, podawany na podstawie błędnego oznaczenia) oraz Celliergon stramineum i Sphagnum majus (w oparciu o uaktualnione informacje pozbawione zostały statusu gatunku zagrożonego).

Analiza preferencji siedliskowych mchów zagrożonych w Polsce wskazuje, że do najbardziej narażonych należą gatunki: torfowiskowe i bagienne, epifityczne leśne oraz porastające drzewa wolnostojące, naskalne (zwłaszcza na głazach narzutowych), a także gatunki związane z martwym drewnem oraz rosnące na odsłoniętych, mokrych lub wilgotnych glebach.

Na terenie województwa śląskiego odnotowano 64 gatunki figurujące w Czerwonej liście mchów zagrożonych w Polsce. Wśród nich największą grupę stanowią gatunki narażone (30) oraz gatunki o nieokreślonym zagrożeniu (15). Kategorię E (wymierające) posiada 6 gatunków. Za wymarłe w Polsce uznano 2 gatunki, a jako rzadkie - 10 gatunków.

Od czasu ukazania się drugiego wydania Czerwonej listy mchów zagrożonych w Polsce, stan badań nad taksonomią, rozmieszczeniem i stopniem zagrożenia mchów, zarówno w Polsce jak i w Europie, uległ znacznemu postępowi. W świetle najnowszych badań, krajowa lista mchów zagrożonych powinna zostać zrewidowana i uzupełniona o szereg dalszych gatunków.

Wykaz gatunków mchów stwierdzonych w województwie śląskim
zamieszczonych w Czerwonej liście mchów zagrożonych w Polsce

Nazwa polska Nazwa łacińska Kategoria zagrożenia1
Bagiennik obły Pseudocalliergon turgescens Ex
Bagiennik widłakowaty Drepanocladus lycopodioides
(Pseudocalliergon lycopodioides)		 V
Bagiennik żmijowaty Calliergon trifarium (Pseudocalliergon trifarium) V
Bagniak darniowy Philonotis caespitosa V
Bagniak długokończysty Philonotis marchica V
Bagniak włosowaty Philonotis arnellii V
Bezlist okrywowy Buxbaumia viridis V
Błotniszek wełnisty Helodium blandowii V
Błyszcze włoskowate Tomentypnum nitens V
Bruzdoząb pospolity Trematodon ambiguus R
Drabinowiec mroczny Cinclidium stygium V
Gruszecznik wiązkowy Entosthodon fascicularis R
Jeżolist zwyczajny Antitrichia curtipendula E
Jętniczek piłkowany Ephemerum serratum I
Krasnolist rdzawy Bryoerythrophyllum ferruginascens I
Krzywoszczeć pogięta Campylopus flexuosus V
Krzywoszczeć torfowa Campylopus pyriformis E
Krzywoszyj korzeniowy Amblystegium saxatile (A. radicale) R
Krzywoząb podsadnikowy Anacamptodon splachnoides E
Kulczak obcięty Acaulon muticum I
Miechera wysmukła Neckera pumila I
Moczara włoskowata Dichelyma capillaceum E
Mszar krokiewkowaty Paludella squarrosa V
Nastroszek amerykański Ulota hutchinsiae V
Nastroszek Brucha Ulota bruchii V
Nastroszek długoszypułkowy Ulota coarctata V
Nastroszek kędzierzawy Ulota crispa V
Nibyprątnik torfowy Pseudobryum cinclidioides V
Nurzypląs lancetowaty Cinclidotus fontinaloides V
Osadniczek goły Discelium nudum Ex
Parzęchlin długoszczecinowy Meesia longiseta V
Parzęchlin trójrzędowy Meesia triquetra V
Parzęchlin trzęsawiskowy Meesia uliginosa E
Pędzliczek szerokolistny Syntrichia latifolia I
Pędzliczek brodawkowaty Syntrichia papillosa I
Pędzliczek gładkowłoskowy Syntrichia laevipila I
Pędzliczek zielonawy Syntrichia virescens I
Podsadnik kulisty Splachnum sphaericum V
Podsadnik pęcherzykowaty Splachnum ampullaceum V
Potłumeczek kędzierzawy Rhabdoweisia crispata I
Prątniczek krzywoszyjkowy Phascum curvicollum (Microbryum curvicolle) I
Prątnik jajowaty Bryum subneodamense V
Prątnik nadobny Bryum callophyllum V
Prostoząbek taurycki Dicranum tauricum (Orthodicranum tauricum) R
Rokiet łąkowy Hypnum pratense V
Różnoząb delikatny Cynodontium tenellum I
Różnoząb zwodniczy Cynodontium fallax R
Sierpowiec moczarowy Drepanocladus sendtneri V
Skorpionowiec brunatnawy Scorpidium scorpidioides V
Skrętek wapienny Funaria muhlenbergii R
Skrzydlik studziennik Octodiceras fontanum (Fissidens fontanus) E
Skrzydlik tęgoszczecinowy Fissidens crassipes R
Soczeniczek aloesowaty Aloina aloides I
Szurpek porosły Orthotrichum lyellii I
Szurpek skalny Orthotrichum rupestre I
Tęposz niski Leptodictyum humile I
Torfowiec brodawkowaty Sphagnum papillosum V
Torfowiec pokrewny Sphagnum affine V
Widłoząb błotny Dicranum undullatum (D. bonjeanii) V
Wodnokrzywoszyj rzeczny Hygroamblystegium fluviatile R
Wodnokrzywoszyj zanurzony Hygroamblystegium tenax R
Zdrojek rokietowaty Fontinalis hypnoides V
Zrostniczek zielony Zygodon viridissimus R
1  Kategorie zagrożenia gatunków: Ex - wymarłe i zaginione, E - wymierające, V - narażone, R - rzadkie, I - o nieokreślonym zagrożeniu
(wg Ochyra R. 1992. Czerwona lista mchów zagrożonych w Polsce, s. 79-85 [W:] Zarzycki K., Wojewoda W., Heinrich Z. 1992.
Lista roślin zagrożonych w Polsce. Instytut Botaniki PAN, Kraków).
   Nazwy gatunkowe podane wg R. Ochyra. , J. Żarnowiec, H. Bednarek-Ochyra, 2003. Census catalogue of polish mosses.
Polish Academy of Sciences, Institut of Botany, Kraków, ss. 370.
Materiał strony opracowano 20 lipca 2005 roku. Autor opracowania: R. Bula przy współpracy dr. A. Stebla z Katedry i Zakładu Botaniki Farmaceutycznej i Zielarstwa Śląskiej Akademii Medycznej.

< Prev   Next >
Last Updated on Thursday, 07 January 2010 21:56
 
Więcej