|
...Pracujcie niestrudzenie dla ratowania tego, co ukochaliście... Pouczajcie o tym, że idea ochrony przyrody jest ideą na wskroś demokratyczną, gdyż chroni ona skarby przyrody dla całego społeczeństwa... Przez poznanie i ochronę przyrody - do jej ukochania - oto nasze hasło!
- Władysław Szafer
(Chrońmy Przyrodę Ojczystą, nr 1, 1945)
Edukacja ekologiczna ma na celu pogłębianie wiedzy o otaczającym nas świecie przyrody poprzez poznawanie poszczególnych jej elementów, takich jak: flora, fauna, ekosystemy, gleby, skały, wody, a także ich wzajemnych zależności, wyjaśnianie podstawowych procesów oraz zjawisk zachodzących w ekosystemach naturalnych i antropogenicznych, obserwację zmian w środowisku zachodzących samoistnie oraz generowanych przez człowieka i skutków negatywnych zachowań społecznych, a także błędnych decyzji gospodarczych.
Nie mniej istotny w edukacji ekologicznej jest cel wychowawczy - budzenie szacunku dla wszystkich istot, uwrażliwianie na piękno i ład przestrzenny, kształtowanie odpowiedzialności za stan środowiska przyrodniczego, zmienianie wzorców zachowań cywilizacyjnych oraz umacnianie potrzeby życia w harmonii z przyrodą.
Celów tych nie można osiągnąć wyłącznie na drodze edukacji formalnej, realizowanej w ramach nauki w szkołach wszystkich typów i szczebli. Konieczne jest wzbogacenie i uzupełnienie oferty kształcenia formalnego przez edukację nieformalną.
Edukacja nieformalna prowadzona jest przez parki narodowe i krajobrazowe, ośrodki edukacji ekologicznej, organizacje pozarządowe, stowarzyszenia i instytucje realizujące statutowo zadania z tego zakresu. Jej wielką zaletą jest wykorzystywanie w procesie edukacji szeregu niekonwencjonalnych form nauczania środowiskowego, opartych na metodach aktywnych, preferujących zdobywanie wiedzy poprzez bezpośredni kontakt z przyrodą, praktyczne rozwiązywanie problemów, aktywne działanie na rzecz środowiska, zabawę czy twórczość własną. Najczęściej stosowane metody to: zajęcia terenowe, warsztaty, gry i zabawy, prelekcje, konkursy, wystawy, seminaria, szkolenia, kampanie. W edukacji nieformalnej, w znacznie większym stopniu niż w tradycyjnej edukacji szkolnej, wykorzystuje się naturalne środki dydaktyczne, takie jak: walory przyrodnicze najbliższego otoczenia, obiekty ochrony przyrody czy ścieżki dydaktyczne.
Oferta edukacyjna adresowana jest do dzieci w wieku przedszkolnym, uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, młodzieży studenckiej oraz dorosłych, a jej forma i treść dostosowywana jest do wieku uczestników, ich potrzeb i możliwości.
|
|
Program "MegaLaboratorium Ewolucji" |
|
|
|
|
Autor: Katarzyna Skowrońska
|
|
Środa, 13 maja 2009 |
Ewolucja u ślimaków
W 2009 roku, kiedy obchodzimy dwusetną rocznicę urodzin Karola Darwina, zapraszamy do uczestnictwa w MegaLaboratorium Ewolucji. Na przykładzie pospolitych ślimaków, spotykanych w parkach, ogrodach i na poboczach dróg, można osobiście zobaczyć drobne kroki ewolucji. Dokładne informacje o programie, instrukcje rozpoznawania ślimaków oraz formularz obserwacji dostępne są na stronie internetowej http://www.evolutionmegalab.org/pl
-
Ślimak gajowy i ślimak ogrodowy, nazywane również wstężykami, znane są z barwnych (żółtych, różowych lub brązowych) muszli, czasem ozdobionych dodatkowo jednym lub kilkoma ciemniejszymi paskami. Cechą pozwalającą na odróżnienie obu tych gatunków jest kolor wargi, tj. zgrubienia wokół otworu muszli dorosłych osobników, który u ślimaka gajowego jest brązowy, a u ślimaka ogrodowego – biały.
-
Zmienne ubarwienie muszli wstężyków jest przystosowaniem do warunków życia. Stanowi ono kamuflaż utrudniający upolowanie tych ślimaków przez ptaki. Ponadto, ciemne muszle, szybciej ogrzewające się w promieniach słońca, zapewniają większą aktywność zwierząt.
-
W ostatnich trzydziestu latach odnotowano na pewnych obszarach Europy spadek liczebności drozdów śpiewaków, których ulubionym pokarmem są ślimaki, a także stwierdzono ocieplenie klimatu. W celu sprawdzenia, czy te zmiany środowiskowe mają wpływ na częstość występowania określonych form barwnych wstężyków, powstał program MegaLaboratorium Ewolucji.
Do udziału w MegaLaboratorium Ewolucji, polegającym na obserwacji ślimaków w ich naturalnym siedlisku, może włączyć się każdy. Poszukiwanie ślimaków może być zadaniem realizowanym przez uczniów pod opieką nauczyciela lub sposobem na aktywne spędzenie wolnego czasu w gronie znajomych lub rodziny.
W wybranym miejscu (każdorazowo innym) wyszukujemy dorosłe osobniki ślimaka gajowego i ślimaka ogrodowego. Liczymy ilość ślimaków w każdym z typów ubarwienia muszli. Notujemy dane dotyczące wstężyków, daty i miejsca obserwacji, które wpisujemy następnie na stronie internetowej programu. Ślimaki pozostawiamy w miejscu znalezienia. Duża liczba danych, pochodzących z wielu miejsc, pozwoli określić zmienność ubarwienia muszli wstężyków oraz sprawdzić hipotezę o zależności koloru muszli od warunków środowiska. |
|
Data ostatniej aktualizacji: Poniedziałek, 25 maja 2009 |
|