Jaworzyna w rezerwacie przyrody Dziobaki, fot. 
J. Parusel

Kalendarz wydarzeń

Kwietnia 2012 Maja 2012 Czerwca 2012
Ni Po Wt Śr Cz Pi So
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
baza-edukacyjna-przycisk
Gryziel (Atypus) Drukuj Email
Autor: Alicja Miszta   
Poniedziałek, 30 września 2002
gryziel_sm
Gryziel (Atypus) jest jednym z ciekawszych przedstawicieli pająków w województwie śląskim. Jego występowanie zostało odnotowane po raz pierwszy w 2000 roku w okolicach góry Tuł. Rodzaj ten jest jedynym reprezentantem podrzędu ptaszników w środkowej Europie. Liczy trzy, bardzo podobne do siebie gatunki, które rozróżnia się po długości kądziołków. W Polsce wszystkie są objęte całkowitą ochroną. Wpływa na to zarówno fakt rzadkości występowania, jak i bardzo ciekawy sposób życia tych pająków.

Gryziele odznaczają się bardzo dużymi szczękoczułkami, ustawionymi równolegle do siebie. Samica jest duża (ok. 15 mm), ciemnobrązowa, natomiast samiec jest nieco mniejszy, czarny, z wyraźnie dłuższymi odnóżami, które są mu przydatne w przemieszczaniu się w okresie poszukiwania samicy, przypadającym na miesiące od czerwca do lipca. Wtedy można go przypadkowo spotkać na drodze. Samica prowadzi ukryty tryb życia. Wykopuje norkę o długości 30-50 cm, którą wyścieła bardzo mocnym oprzędem. Czasem przedłuża go również na powierzchnię, ale jest wtedy zamaskowany fragmentami roślin i bardzo trudno go zauważyć. Samiec, który trafi na taki "rękaw", otwiera go przy pomocy soków trawiennych wydzielanych z otworu gębowego. U gryzieli złożenie jaj następuje po 8-9 miesiącach od zapłodnienia, a młode pajączki wylęgają się następnej jesieni, zimują z matką i opuszczają oprzęd podczas ciepłych, wiosennych dni. Wchodzą na wystające ponad otoczenie rośliny i poddając się podmuchom wiatru, roznoszone są po okolicy na nitkach pajęczyny.

Gryziele preferują murawy kserotermiczne na nasłonecznionych skarpach, nasypach, zlokalizowane w miejscach, gdzie lasy graniczą z terenami otwartymi. W dobrych warunkach mogą żyć 8-10 lat.

Data ostatniej aktualizacji: Środa, 06 Styczeń 2010
 
Więcej